سرریز

سرریز (به انگلیسی: Weir) به طور عمومی هر مانعی است که بر سر راه عبور آب قرار گرفته و باعث می‌شود تا آب در پشت آن بالا آمده و بر سرعت آن افزوده شود. این نوع از سازه ها بر اساس شکل و کاربری انواع مختلف دارند و در مهندسی عمران مورد استفادهٔ گسترده قرار می‌گیرند.

براي عبور آبهاي اضافي و سيلابها از سراب به پاياب سدها از سازه اي به نام « سرريز » استفاده مي شود. يكي از سازه هاي مهم سد، سرريز مي باشد با توجه به وظيفه اي كه بر عهده آن مي باشد، سرريز بايد سازه اي قوي ، مطمئن و با كارآيي بالا انتخاب شود كه هر لحظه بتواند براي بهره برداري آمادگي داشته باشد.

معمولاً سرريزها را بر حسب مهمترين مشخصه آنها تقسيم بندي مي كنند ، اين مشخصه مي تواند در رابطه با سازه كنترل ، كانال تخليه و يا هر عضو ديگر آن باشد. بر حسب اينكه سرريز مجهز به دريچه و يا فاقد آن باشد ، به ترتيب با نام سرريزهاي كنترل دار و يا سرريزهاي بدون كنترل شناخته مي شوند.
نوع سرريزها معمولاً با عناوين: ريزشي، اوجي، جانبي، شوت، مجرايي، تونلي، نيلوفري، سقوطي با بار شكن، آبرو و سيفوني مشخص مي گردد.

 

سرریز سیفونی
نمونه ای از سرریز سیفونی

تقسیم‌بندی:

سرریز لبه‌تیز

این نوع از سازه ها دارای یک صفحه قائم کار گذاشته شده در مسیر جریان هستند که دارای لبه و تاجی نسبتاً تیز در قسمت بالایی می‌باشد. سرریزهای لبه تیز علاوه بر این که به عنوان یک وسیلهٔ اندازه‌گیری دبی در کانال باز مورد استفاده قرار می‌گیرد، باعث افزایش ارتفاع و حجم آب در بالادست شده و آب از روی آن می‌گذرد هم به کار می‌روند.

سرریز لبه‌پهن

در این حالت، لبهٔ سرریز به اندازه کافی پهن بوده و در مقایسه با سایر ابعاد، دارای اندازه قابل توجهی می‌باشد. اغلب به سرریزهای لبه پهن سرریز سد هم اطلاق می‌شود.


برای دسترسی به اخبار کنفرانس اینجا را کلیک نمائید.

در نوشتارها و جستارهای انجمن های پایگاه مهندسی ایران مشارکت نمائید.

با ثبت نام رایگان در دوره های آموزش مجازی و خود آزمایی در کنکورهای آزمایشی الکترونیکی شرکت کنید.

شما می توانید درخواست تدریس بدهید و به مدرس دوره های آموزش مجازی ارتقا یابید.


منابع:

۱- ویکی پدیا فارسی

۲- سایت تخصصی مهندسی آب


« بازگشت به دانشنامه

--خالی--

فروشگاه اینترنتی دیجی کالا
  • گسل 

    گسل یا گسله (به انگلیسی: Fault) به شکستگی‌هایی اطلاق می‌شود که سنگ‌های دو طرف صفحهٔ شکستگی نسبت به همدیگر حرکت…

  • تمرکز تنش 

    تمرکز تنش (Stress Concentration یا Stress Raiser یا Stress Riser) موقعیتی از یک شی است که در آن مقدار تنش…

  • سنجش از دور 

    سنجش از دور (Remote Sensing) عبارت است از دانش بدست آوردن اطلاعات درباره اشیا، پدیده ها و محیط از طریق…