سرریز

سرریز (به انگلیسی: Weir) به طور عمومی هر مانعی است که بر سر راه عبور آب قرار گرفته و باعث می‌شود تا آب در پشت آن بالا آمده و بر سرعت آن افزوده شود. این نوع از سازه ها بر اساس شکل و کاربری انواع مختلف دارند و در مهندسی عمران مورد استفادهٔ گسترده قرار می‌گیرند.

برای عبور آبهای اضافی و سیلابها از سراب به پایاب سدها از سازه ای به نام « سرریز » استفاده می شود. یکی از سازه های مهم سد، سرریز می باشد با توجه به وظیفه ای که بر عهده آن می باشد، سرریز باید سازه ای قوی ، مطمئن و با کارآیی بالا انتخاب شود که هر لحظه بتواند برای بهره برداری آمادگی داشته باشد.

معمولاً سرریزها را بر حسب مهمترین مشخصه آنها تقسیم بندی می کنند ، این مشخصه می تواند در رابطه با سازه کنترل ، کانال تخلیه و یا هر عضو دیگر آن باشد. بر حسب اینکه سرریز مجهز به دریچه و یا فاقد آن باشد ، به ترتیب با نام سرریزهای کنترل دار و یا سرریزهای بدون کنترل شناخته می شوند.
نوع سرریزها معمولاً با عناوین: ریزشی، اوجی، جانبی، شوت، مجرایی، تونلی، نیلوفری، سقوطی با بار شکن، آبرو و سیفونی مشخص می گردد.

 

سرریز سیفونی
نمونه ای از سرریز سیفونی

تقسیم‌بندی:

سرریز لبه‌تیز

این نوع از سازه ها دارای یک صفحه قائم کار گذاشته شده در مسیر جریان هستند که دارای لبه و تاجی نسبتاً تیز در قسمت بالایی می‌باشد. سرریزهای لبه تیز علاوه بر این که به عنوان یک وسیلهٔ اندازه‌گیری دبی در کانال باز مورد استفاده قرار می‌گیرد، باعث افزایش ارتفاع و حجم آب در بالادست شده و آب از روی آن می‌گذرد هم به کار می‌روند.

سرریز لبه‌پهن

در این حالت، لبهٔ سرریز به اندازه کافی پهن بوده و در مقایسه با سایر ابعاد، دارای اندازه قابل توجهی می‌باشد. اغلب به سرریزهای لبه پهن سرریز سد هم اطلاق می‌شود.


برای دسترسی به اخبار کنفرانس اینجا را کلیک نمائید.

در نوشتارها و جستارهای انجمن های پایگاه مهندسی ایران مشارکت نمائید.

با ثبت نام رایگان در دوره های آموزش مجازی و خود آزمایی در کنکورهای آزمایشی الکترونیکی شرکت کنید.

شما می توانید درخواست تدریس بدهید و به مدرس دوره های آموزش مجازی ارتقا یابید.


منابع:

۱- ویکی پدیا فارسی

۲- سایت تخصصی مهندسی آب


« بازگشت به دانشنامه